«اینجا شهر قصه است. باغ گل و بنفشه، جنگل سبز و زیباروی کوه فریبا، این طرفش رودخونه، اون طرفش دشت پونه، این کنارها یه خونه است. خونه مامان شکوفه است، مهربون و خردمند مامان همه است با لبخند. پسته با لبخند باز شد، قصه ما آغاز شد».
پویانمایی «قصههای ناخوانده» با همین تیتراژ آغازینش قرار است در هر قسمت سراغ قصهای شیرین برای بچهها برود. «قصههای ناخوانده» که فصل جدیدش در مرکز پویانمایی صبا در حال تولید است، قصد دارد با تکیهبر ادبیات غنی ایرانی، شیوههای سنتی قصهگویی و بهرهگیری از فناوریهای نوین در ساخت پویانمایی، مفاهیم تربیتی و ارزشهای اخلاقی را به زبانی جذاب و قابلفهم برای مخاطبان کودک روایت کند. فصل نخست این اثر با تهیهکنندگی محمد زینالعابدینی، کارگردانی سلمی افکاری و با نویسندگی نسیم خراشادیزاده بهصورت سهبعدی رایانهای روی آنتن شبکه نهال رفته و قرار است فصل تازه آن به جدول پخش تابستان برسد. با محمد زینالعابدینی، تهیهکننده این مجموعه، درباره این اثر گفتوگو کردهایم.
سرنوشت قصههای کهن فارسی
محمد زینالعابدینی درباره ایده اولیه تولید این پویانمایی میگوید: ایده اولیه مجموعه «قصههای ناخوانده» را برای پاسخ به دو مسئله یا به عبارتی دو سؤال طراحی کردیم. سؤال اول که دوست داشتیم اگر در ذهن بچهها نقش بسته ما پاسخگویش باشیم این بود که شخصیتهای قصههای معروف ادبیات ایران چه بر سرشان آمده است؟ چوپان دروغگو بعدازآن حادثه تلخ چه کرد؟ بزبز قندی با ندانمکاریهای دو فرزند بازیگوشش شنگولومنگول چه میکند؟ گرگ از بلاهایی که به دلیل کارهای کرده و نکردهاش بر سرش آمد قصد دارد چه کار کند؟ یعنی روباه همچنان مکار است و امور زندگیاش با فریب دیگران میگذرد؟ یا چه بر سر لاکپشت پس از سقوط در سفر با مرغابیها آمد؟ طوطی بعد از فرار از قفس بازرگان کجا رفت؟ این سؤالات را بارها کودکان امروز پس از شنیدن قصههای عامیانه ادبیات کهن به زبان آوردهاند و ما در پی پاسخ به این سؤالات هستیم.
وی ادامه میدهد: سؤال دومی که فکر ساخت این اثر را قوت بخشید، این بود که واقعاً این قصهها به چه دردی میخورند و فایدهشان چیست؟ این دو سؤال آغاز و اساس طراحی مجموعه «قصههای ناخوانده» بود.
زینالعابدینی میافزاید: «قصههای ناخوانده» روایتی امروزی را با الهام از ادبیات دور و نزدیک ایرانی و ارزشهای انسانی ارائه و تلاش میکند تا مفاهیم اخلاقی، روابط درست اجتماعی، دوستیها و مهربانی، آدابورسوم خوب ایرانی، سود بردن از اندیشه و تفکر درست در زندگی فردی و جمعی و ... از طریق داستانهای جذاب و گاهی طنز به مخاطبان خود منتقل کند.
قصههایی از زبان مامان شکوفه
به گفته این انیماتور، این مجموعه سعی میکند رموز و مهارتهای زندگی جمعی را به کمک تجربهها و موقعیتهای نمایشی برای کودکان ملموس و قابلفهم کند.
زینالعابدینی پایه اصلی این مجموعه را قصهدرمانی میداند و میگوید: مامان شکوفه بهعنوان نماد انسانی عاقل، باسواد، مهربان و کارگشا با تعریف قصه، ضربالمثل و خاطرهای از گذشته تاریخی جامعه ایرانی، الگویی مناسب برای حل مشکلات و رفع اختلافات ارائه میکند.
وی درخصوص محوریت قصهها میافزاید: «قصههای ناخوانده» با الگو قرار دادن شخصیتها و مسیر زندگی آنها، سمت درست زندگی را از سمت غلط و اشتباه تفکیک میکند و راهنمایی لازم را کاملاً منطقی ارائه میکند.
زینالعابدینی همچنین به ساختار روایت این مجموعه که داستانی اپیزودیک است، اشاره میکند و میگوید: هر قسمت، داستانی مستقل دارد، با آغاز، بحران و پایان مشخص، اما شخصیتها و لوکیشنها در تمام قسمتها ثابتاند و بهمرور بیننده با شخصیتها و روابطشان بیشتر آشنا میشود. درنتیجه، هم میتوان هر قسمت را جدا دید، هم با دنبال کردن مجموعه، شناخت عمیقتری از جهان آن پیدا کرد.
تهیهکننده «قصههای ناخوانده» با تأکید بر تطبیق اثر با ذائقه کودک امروز بدون فاصله گرفتن از هویت بومیاش عنوان میکند: این اثر با مطالعه و شناخت عمیق از دنیای کودکان امروز طراحی و تولید شده است. طراحی بصری، ضرباهنگ داستانگویی، موسیقی و حتی نوع شوخیها، با ذائقه کودک امروزی که بین محتوای دیجیتال رشد کرده و هماهنگ است. بااینحال، این هماهنگی بهگونهای انجام گرفته که هویت بومی و آرامش فضای زندگی سنتی در کنار جذابیت موردعلاقه مخاطب حفظ شود.
فصل جدید مجموعه تابستان به پخش میرسد
این تهیهکننده در خصوص تولید فصول بعدی این مجموعه میگوید: فصل اول کار در ۲۶ قسمت تولید شده و در تابستان سال گذشته روی آنتن رفته است. فصل دوم نیز در ۲۶ قسمت آخرین مراحل تولید را میگذراند و در تابستان امسال در جدول پخش قرار خواهد گرفت. با اینحال، نگارش فصل سوم تمام شده و فیلمنامهها در ۲۶ قسمت آماده برای شروع تولید است و بخشی از طراحی فصل چهارم هم به اتمام رسیده و مقدمات نگارش به عمل آمده است که بهزودی در ۲۶ قسمت نگارش فیلمنامهها آغاز خواهد شد.